[ پيشگفتار ] فلسفه در جهان اسلام و ضرورت برگزارى همايش قرطبه و اصفهان به نام خداوند جان و خرد * كزين برتر انديشه برنگذرد مردم ايران زمين از دير زمان به مباحث فلسفى و عقلى توجّه داشته و به عقل و خرد ارج مىنهاده‌اند . كتابهايى كه به زبان فارسى ميانه يعنى زبان پهلوى يا پهلوانى براى ما باقى مانده و در آنها مسائل و مباحث انسان‌شناسى و خداشناسى و جهان‌شناسى مطرح گشته همچون دينكرت و بندهشن و شكند گمانيگ ويچار نمودار و نمونه‌اى از سنّت به كار بردن عقل و سود جستن از خرد است . توجّه به علم و دانش و عنايت به عقل و خرد كه در نهاد نياكان ما سرشته شده بود گاه‌گاه به وسيلهء مورّخان و نويسندگان اسلامى مورد ستايش قرار گرفته به ويژه آنكه آنان مىكوشيده‌اند كه سرمايه‌هاى معنوى و دستاوردهاى علمى خود را تا آنجا كه توان دارند نگاه دارند و به آيندگان خود بسپارند . مسعودى مورّخ بزرگ اسلامى در كتاب التنبيه و الإشراف خود مىگويد من در شهر اصطخر از سرزمين فارس در سال 303 نزد يكى از بيوتات كهن ايرانى كتابى بزرگ ديدم